s/v Jedi

Kerst op een "Hollands plekje'" in de San Blas

Ahoy!

Jedi ligt voor anker in de Holandes Cays in de San Blas. We hebben geen idee waarom het hier zo heet maar een stukje verderop heb je "Blue fields bay" wat vroeger "Blauvelt" heette wat de naam van een Hollandse piraat was die daar zijn thuisbasis had. We denken dus dat ook hier wat Hollandse piraten en boekaniers rondhingen!

Op kerstavond kwamen alle cruisers naar BBQ island voor een potluck borrel & hapjes. Dat eilandje wordt door een aantal Kuna's en cruisers onderhouden zodat er enkel palmbomen, zand en gras is... geen stekel-struiken of muggen! Dat was erg leuk en wordt zo elke maandag-avond georganiseerd. Vlak daarvoor was onze generator vanzelf afgeslagen... Omdat de zon het ook liet afweten op en rond de kerst, waren de volgende ochtend de accu's nogal leeg. De generator werd weer gestart voor het koffiezet-apparaat en deed meteen weer gek. Om toch stroom te maken dan maar de hoofdmotor gestart en toen bleek er geen koelwater uit de uitlaat te komen. Zo begonnen we de Kerst met ouderwets opschenken voor de koffie en een leuke klus-lijst.

Eigenlijk had ik de titel van dit verhaaltje "Koop een boot, werk je dood" moeten noemen want daar draaide het natuurlijk op uit. Uit de machinekamer kwam een vies luchtje wat we aan de generator toeschreven. Na een uurtje luchten gingen we eerst maar eens de zoutwater-pomp van de motor checken en uiteraard was de rubber impeller kapot. Er was 1 schoepje afgebroken wat normaal gesproken geen probleem geeft maar deze keer was het afgebroken stuk dwars in de pomp gekomen waardoor de 5 overgebleven schoepjes hun werk ook niet meer konden doen. Na een zoektocht voor de reserve impellers was het snel gepiept en werkte de motor weer naar behoren. Al snel werden de accu's met een dikke 250 Ampere geladen en hadden we weer porrie plus de mogelijkheid om op de motor te manoeuvreren, wat wel een fijn gevoel is. Dat vonden we wel even genoeg klussen voor een kerstdag!

Tweede kerstdag was de generator aan de beurt. Na wat onderzoek was ik bang dat het elektrische deel door sluiting defect was. Om dat zeker te weten moeten de wikkelingen doorgemeten worden wat enkel lukt als deze allemaal los worden gehaald in de "controle-kast". Die zit helemaal vol met relais, connectors en zekeringen/schakelaars dus moesten we eerst het aansluitschema van de documentatie controleren voordat we de zaak uit elkaar konden halen. Tijdens het meten vonden we 1 probleem, nl. een te hoge weerstand van de "exciter-wikkeling" maar dat kon het af willen slaan niet veroorzaken. Wel bleek dat de isolatie van de draden door schavielen beschadigd was. Ook al leek het me sterk dat dit voor sluiting had gezorgd werden die plekken toch maar beter ingepakt en alles weer netjes geinstalleerd en vastgezet. Op een gegeven moment had ik de looplamp al uitgedaan en kijk ik langs de generator.... en zie ik een groot rond gat in de romp waar daglicht door naar binnenkomt!!!! Blijkt de uitlaatslang van de huid-doorvoer af te liggen !! Is dat dan wat... Bij nader onderzoek blijkt de huid-doorvoer afgebroken te zijn. Dit was de enige goedkope plastic huid-doorvoer aan boord. We hadden er jaren geleden toen we in Trinidad aan de huid-doorvoeren werkten wel naar gekeken maar besloten het zo te laten omdat hij ruim boven de waterlijn zit en er nog goed uitzag. Niet dus. Weer een goede les geleerd, namelijk dat je voor kunststof huid-doorvoeren minstens de duurdere moet kiezen welke met fiberglas verstevigd zijn. Nu hadden we geluk dat we een water-seperator in de uitlaat hebben waardoor het koelwater met een aparte slang overboord gaat en nu dus niet in de boot terecht kwam. Wel de uitlaatgassen en die hadden het vreemde luchtje veroorzaakt, plus het afslaan van de generator door zuurstof-gebrek.
Gelukkig hadden we een "reserve" huid-doorvoer in de spiegel zitten waar we de uitlaat op aansloten en in de kapotte hebben we en houten prop geslagen. De rest van de klus bestond uit schoonmaken want er was natuurlijk heel wat roet van die vieze diesel hier in de machinekamer terecht gekomen. Jose leek wel zwarte piet toen ze tevoorschijn kwam. We maakten van de gelegenheid gebruik door ook de injectie-elleboog los te halen voor controle. Daar bleek maar weinig koolstof in te zitten dus dat was goed nieuws. Toch de reserve elleboog met een nieuwe pakking geinstalleerd en later de oude schoongemaakt en als reserve opgeborgen. Toen bleef enkel nog het probleem met de exciter-wikkeling. Volgens de documentatie moet die 16,6 Ohm meten maar wij hadden 270 Ohm. Deze wikkeling zit op de rotor en is dus via koolborstels aangesloten. Toen de meter direct op de sleepringen werd gezet zagen we wel precies de 16.6 Ohm dus moest het aan de borstels liggen. Dit was vreemd omdat we deze al eens volgens het onderhoud schema vervangen hadden (3000 draaiuren) terwijl de oude nog prima waren. Het probleem bleek dan ook een verf-schilfertje te zijn dat tussen en borstel en de sleepring was gekomen!

Hierna werd alles weer in elkaar gezet en werkte alles feilloos... we hebben nu meer dan 5000 draaiuren en nog nooit een probleem aan de generator zelf gehad. Buiten standaard onderhoud bleek elk probleem aan de uitlaat of aanvoer van koelwater te liggen. We komen wel eens jachten tegen die met een paar honderd draaiuren al twee keer een nieuwe generator hebben moeten plaatsen dus we zijn erg tevreden met onze keuze voor een Northern Lights set van 6 kW. De rest van de dag hebben we als beloning de generator gedraaid en lekker met de airco aan binnen gezeten. Die avond hadden we uiteraard het beste verhaal van de dag tijdens een borrel bij de buren.

"3e kerstdag" werd alles weer opgeruimd, nog meer schoongemaakt en de "sound-cover" weer om de generator geplaatst. Daar bleek de ventilator van kapot. Er bleek een lager in vast te zitten welke gelukkig met wat wd40 weer loskwam.

We gaan binnenkort richting Colon waar Jedi na drie jaar in het water de kant op moet. De lijst met klussen voor die haul-out is weer wat langer ;-)

Groetjes uit de San Blas, Nick & Josie.

Arrival in Snug Harbour and departure for Coco Banderos

Ahoy!

Voor de verandering zullen we eens met slecht nieuws beginnen... Terwijl we in Achutupu voor anker lagen kregen we op de kortegolf radio te horen dat de Aguilla op de riffen is gelopen en gezonken. De Aguilla met skipper Tim was onze "buurman" in Cartagena. De Aguilla was een 52 voet Irwin en deed deze keer gelukkig z'n reputatie als cruiser-killer geen eer aan want alle drie opvarenden zijn gered en in goede gezondheid. Dit is de tweede Irwin 52 die we kennen en is gezonken na een ontmoeting met een rif.

Voor de geinteresseerden hier de informatie voor het radio-gebruik in Panama en de San Blas. Marifoon-kanaal 72 wordt als oproep-kanaal tussen de jachten gebruikt. Tijdens het zeilen kun je het beste de dual-watch optie gebruiken zodat je ook kanaal 16 hoort. Op de korte golf zijn er twee netten:

De Central American Breakfast Club is een net voor jachten met een vergunning voor zendamateur. Dit net start om 08:00 lokale tijd (13:00 GMT) op 7083 kHz LSB. Als je geen zendamateur bent kun je natuurlijk toch luisteren voor o.a. weers-informatie en wie waar is. Wij kregen hier na lange tijd weer kontakt met de Heart of Texas met Renkin en Sandy aan boord welke nu in Nicaragua zijn.

Om 08:30 lokale tijd (13:30 GMT) start op 8107 kHz USB het Panama Connection Net. Dit is door iedereen met een maritieme licentie (Marcom A voor Hollanders) te gebruiken. Hier wordt momenteel een goed uitgebreid weerbericht gegeven door Doug op de Christiana, welke ons steeds net voorblijft op deze tocht.

Naast weerberichten kun je op deze netten ook terecht als je bijv. reserve onderdelen voor iets nodig hebt of je hoort er wanneer de volgende meteorieten-regen te zien is, waar je benzine of diesel kunt kopen enz. Veel Hollanders hebben geen kortegolf radio aan boord of gebruiken hem niet, wat vaak komt omdat men geen licentie heeft. Dit is dom; zorg dat tenminste 1 opvarende zowel Marcom A als zendamateur (C-klasse) licenties heeft.

Ik zal in de toekomst een apart verhaal over de korte-golf installatie aan boord schrijven; ik beperk me nu tot een kort advies. Voor een Nederlandse "station license" heb je een goedgekeurde maritieme SSB radio nodig. Wij hebben een Icom IC-M710 en die is top maar niet meer te koop. De opvolger is de IC-M802 en de eerste series hiervan hadden grote problemen. Zorg dus dat je een goede te pakken krijgt. Andere merken/types zijn niet aan te raden. Koop een bijpassende antenne-tuner van Icom en gebruik een geisoleerd stag als antenne. Vraag professionele hulp bij de installatie want de aarding is vaak een probleem. Dan het tricky gedeelte: na keuring en afgifte van de stations-licentie moet je de radio laten "openen" voor de amateur-banden. Dit moet je tijdens de koop bedingen anders kost het geld. Je kunt dan met dezelfde radio ook op de zend-amateur banden werken.

Als je geen belang hebt bij een officiele stations-licentie kun je beter een echte HAM radio kopen. Je krijgt dan veel meer radio voor minder geld. Mijn favoriet is de Kenwood TS-480 in de 200 Watt uitvoering. Dit is de ultieme radio voor aan boord. Koppel deze aan een SmartTuner van SGC en vervolgens aan het geisoleerde stag. Ook hier is de aarding weer cruciaal. Deze radio en tuner koop je natuurlijk via Internet in de USA om veel geld te besparen. Bij koop beding je weer dat de radio ge-opend wordt voor de maritieme banden. Mijn Icom en Kenwood kunnen zenden en ontvangen van 1.600-30.000 kHz.

Als laatste heb je een Pactor modem nodig voor email via de korte-golf. Koop de PTC-IIpro van SCS (Duits produkt). Als zendamateur heb je dan gratis email via winlink.org en als je geen amateur-licentie hebt kun je terecht bij sailmail.com voor $200 per jaar. Voor deze vorm van email zijn geen verdere kosten!

Jedi heeft geen achterstagen. Veel catamarans hebben ook geen achterstag. Andere stagen zijn vaak minder geschikt. Onze oplossing is een fiberglas spriet antenne van 6 meter lang op de kont van het schip voor de Icom. Voor de Kenwood hijsen we een 15 meter lange electradraad van 6 mm2 omhoog. Tijdens het zeilen moeten we die weghalen.

Afgelopen zaterdag zijn we van Achutupu naar Snug Harbour gevaren. De afstand hiervan was slechts 19 zeemijl maar het meeste daarvan al zigzaggend tussen de riffen door met soms maar een bootlengte ruimte! Dat gaat dus erg langzaam. Ook de C-Map kaarten op de computer kloppen niet waardoor we de waypoints en route vanaf kaarten in de cruising guide over moeten zetten op de computer. Het is dan net alsof we dwars over riffen en eilandjes gaan varen omdat die op de kaarten op de verkeerde plaats zijn weergegeven. Lekker handig dus.

Tijdens de aanloop van Snug Harbour moesten we vlak langs twee ondieptes van 2 meter. De ene konden we niet zien en bij de andere zagen we eens per minuut een golf breken. Daar gingen we vlak langs om er zeker van te zijn dat we de andere zouden missen. Snug Harbour heeft z'n naam van Engelse schoeners gekregen die hier kokosnoten kwamen kopen. Er zijn 4 eilandjes die ons beschutting geven, plus riffen en het vaste land. De eilandjes heten (van oost naar west): Mamaraga, Yauala, Apaidup en Ogumnaga. Ze zijn allen onbewoond. Een kleine twee zeemijl verder ligt het eiland Playon Chico met een behoorlijk dorp. We zijn daar al inkopen gaan doen waarbij we een escorte hadden van minstens 50 kinderen... erg fijn ;-) Het dorp heeft een loop-brug naar de vaste wal waar een vliegveldje is. In de winkeltjes vonden we brood, aardappels, uien, limonade, rijst, bonen etc. Verse groenten waren er niet. Een Kuna die in een ulu langs kwam verkocht ons wat paprika's en zelfs wat cilantro die er heel anders uitzag dan we gewend zijn maar wel hetzelfde rook en smaakte. Direct uit de rimboe geplukt vertelde hij. Zijn naam is Delon en hij probeert je te bedriegen als je niet oppast... voor Rotterdammers geen probleem want zelfs een kind pakt het in Rotterdam slimmer aan. Als Amsterdammer echter, kun je beter naar de winkels in het dorp gaan ;-)

De vliegveldjes in de San Blas zijn allemaal in de 2e wereldoorlog door de Amerikanen aangelegd. De enige andere verbinding is over het water want er zijn geen wegen. De vliegtuigjes zijn van het type klein maar zien er wel goed onderhouden uit. De grootste zijn van Air Panama, met twee props en ik denk dat die wel 10-12 passagiers kunnen meenemen. De rest zijn 1-prop Cesna's.

Wederom een stukje geschiedenis:

Een dikke 3 miljoen jaar geleden ontstond het huidige Panama als gevolg van vulkanische activiteit. 10.000 jaar geleden vestigden de eerste mensen zich er na een tocht vanuit Azie. In 1501 was Rodrigo de Bastidas de eerste Europeaan die voet aan wal zette. In 1502 kwam Colombus op bezoek tijdens zijn 4e reis naar de nieuwe wereld. In 1513 stak Vasco Nunez de Balboa als eerste de Isthmus over om de Pacific te ontdekken. Bij die gelegenheid nam hij "in naam van de Spaanse Kroon" bezit van deze oceaan en alle omliggende landen. Hij kon erg goed met de inboorlingen opschieten  en had zelfs een ongedoopte indiaanse vriendin... de over-over-over-grootmoeder van de huidige Kuna indianen. Helaas kwam aan al dat moois een einde met de komst van Pedrarias Davila: de meeste indianen werden verkracht en vermoord. Europese ziekten deden de rest waardoor er nu nog maar 10% van de toenmalige indianen-populatie over is. Ook Balboa zelf werd onthoofd.

Panama werd door de Spanjaarden als basis gebruikt voor het plunderen van Peru. De Spaanse schepen gingen eerst in Cartagena wat smaragd en zilver halen en dan door naar Portobello voor het goud uit Peru. Vervolgens gingen ze naar Havanna en dat traject was dus erg interessant voor de piraten en boekaniers waaronder onze Piet Heyn. De grootste rovers waren echter Sir Francis Drake (veroverde Nombre de Dios in 1570) en Henry Morgan (veroverde Portobello en in 1671 zelfs Panama la Vieja aan de Pacific-kust... te voet dus!). In de 18e eeuw was Peru en centraal Amerika leeg geroofd en in 1752 werd Panama deel van New Granada, samen met Colombia, Venezuela en Equador. In 1821 was Panama een provincie van Cran Colombia dat door Simon Bolivar bevrijd was van de Spanjaarden. In 1850 werd begonnen met de bouw van een spoorlijn als verbinding tussen de Atlantic en Pacific. De bouw duurde 6 jaar, kostte 8 miljoen dollar (in 1821!) en 10.000 arbeiders kwamen erbij om het leven. In de eerste 6 jaar gebruik werd er echter al een winst van 7 miljoen dollar geboekt en een dividend van 44% uitgekeerd. De aandelen waren met $295 de hoogst geprijsde ooit op de NYSE. Tussen 1856 en 1866 waren er 400.000 passagiers en dit was de aanzet tot het idee om een kanaal aan te leggen. Wordt vervolgd...

Morgenochtend willen we bij goed weer naar de Coco Bandero's varen. We hebben onderweg minder last van riffen omdat de Coco Bandero's wat verder van het vaste land liggen. Ook is het maar 25 zeemijl en hopen we een bezeilde koers en wat wind te vinden zodat de motor uit kan. We moeten echter voor de middag arriveren om de zon achter ons te houden om tussen de riffen door een ankerplek te vinden. Zelfs de nieuwe cruising-guide van Eric Bauhaus durft het niet aan om hier waypoints voor te geven dus moeten we het met polaroid glazen op zicht doen. Na aankomst zullen we een positie-rapport sturen (zie de links bovenaan de linker kolom).

Groetjes uit de San Blas, Nick & Josie.