Tip 02 Anker methodes

Een wedstrijdzeiler ligt nooit voor anker... die heeft meestal geeneens een anker. Een doorsnee jacht in Nederland heeft het anker dat bij de boot geleverd werd. Een ervaren cruiser (dat wordt in Nederland "vertrekker" genoemd alsof je iets in de steek laat ipv. je vrijheid tegemoet vaart) heeft een anker dat minstens 3 maten groter is en nog minstens een paar extra ankers achter de hand. Ik heb daarover geschreven in de vorige tip. Nu wil ik m'n ei kwijt over het ankeren zelf. Ik weet dat elk boek hier een hoofdstuk over heeft maar meestal wordt er in die boeken uitgegaan van "een jacht". Ik heb het nu over "ons huis" want cruisers wonen aan boord en aan die verzekeringspolis heb je zo weinig als je druipend aan de kant je boot/huis op het rif ziet bonken. Ankeren met een hoofdletter dus. De spijker in de grond.

De 99% regel; In 99% van de gevallen ankeren wij altijd op dezelfde manier: Met 1 anker. Dat lijkt logisch maar toch zien we veel beginnende cruisers met 2 ankers aan de gang en dat komt meestal omdat hun anker gekrabt heeft en de boot dus niet betrouwbaar op 1 anker ligt. Voorzichtig probeer ik hen te vertellen dat ze een goed anker moeten kopen ipv. blijven prutsen maar meestal geeft dat geen resultaat totdat het echt een keer fout is gegaan. Ik zal ze voortaan naar de tips op deze site verwijzen, waar ik iets minder taktvol kan zijn ;-)
Als je 2 ankers gebruikt omdat 1 "niet houdt" zet je ze in een hoek van minstens 45 graden en beide vanaf de boeg. Hieronder een opsomming waarom dit gepruts is:

• Het hoofdanker is niet goed of groot genoeg want anders is er geen tweede anker nodig.
• Ik wordt er al moe van als ik er naar kijk, laat staan als je dat iedere keer moet doen. Vaak wordt het tweede anker met de bijboot (ik ga dat bootje voortaan echt een dinghy noemen want zo noemen cruisers hun bijboot) uitgebracht en ingehaald. Prima voor een hernia en wat een lol wonen aan boord!
• Je bent niet alleen in het paradijs. Het wordt hier nog druk! De buren met goede ankers hebben maar 1 anker uit en draaien daardoor anders om hun anker heen waardoor het moeilijker in te schatten is waar een nieuwkomer het anker moet plaatsen. Ook vertrouwen nieuwkomers de zaak al niet en ankeren voor de zekerheid wat verderop. Hierdoor gaat er kostbare ruimte in de drukke ankerplaats verloren.
• Het tweede anker wordt altijd met een lijn ipv. ketting gezet. Die lijn staat dan enorm ver vooruit boven water waar (vooral in het donker) boten en dinghies tegenaan varen. Ze zien immers de ketting en/of snubber omlaag staan en rekenen niet op die extra lijn. Schade en persoonlijke ongelukken zijn het gevolg.
• Als iedereen een 360 graden rondje om het anker draait gaat dat wonderlijk vaak goed. Met twee ankers lig je echter wel meteen in de knoop. Als dat dan nog een paar keer gebeurd krijg je de zaak niet meer omhoog. Vermakelijk zijn de cruisers die 's-ochtends met hun dinghy de boot aan het rondduwen zijn om het uit de knoop te halen. Even later zie je ze de andere kant uitduwen (foutje, bedankt!). Anderen gaan in scuba-gear omlaag om de klus te klaren. Da's wat anders dan visjes bij de drop-off te bekijken!
• De belangrijkste reden om geen 2 ankers te gebruiken: in nood ben je niet snel ankerop of je moet een anker achterlaten. Dat is dan het tweede anker en die lijn drijft/zweeft dan net genoeg om bij zowel jezelf als de buurman in de schroef te komen met een enorme ellende tot gevolg.

Koop een goed zwaar anker en gebruik dat ene anker in 99% van alle gevallen. Nu komen we op de techniek van het plaatsen van dat anker. Als wij een nieuwe ankerplaats opvaren tuffen we eerst eens rustig overal rond. We kijken hoe diep het is en hoever de jachten van elkaar liggen. We kijken of er soms doorgaande routes zijn (hier zijn geen beboeide vaargeulen) waar je niet moet ankeren etc. Als we veel jachten met stootwillen zien weten we meteen dat er vaak charterjachten zijn; we gaan dan dichter bij een andere cruiser liggen dan normaal in de ijdele hoop dat er geen bareboat charter tussenkruipt. Die hoop vervliegt zodra je de Franse vlaggetjes of rode rolfokken ziet. Dan wordt dan meestal weer ruzie maar als ze in het Frans tekeergaan praten we gewoon Hollands terug totdat ze ergens anders gaan liggen. De stootwillen zijn echt nodig, helaas. Maar goed, we waren aan het rondtuffen. Uiteindelijk kiezen we een plekje uit en na een paar jaar cruisen weet je waar je het anker moet plaatsen om op dat plekje uit te komen. Het volgende gaat om enkele stelregels plus stijl... jawel de stijl waarin je ankert. Eerst de stelregels:

• De andere jachten hebben net zoveel ketting uitstaan als 6 x de diepte van de plek waar hun anker ligt. Je hebt natuurlijk 100% ketting en geen lijn en ankert dus ook niet in de buurt van een jacht met lijn want die heeft vaak veel meer uitstaan in een ultieme clueless poging om niet te krabben. Je zet zelf dus ook 6x de diepte aan ketting; stel dat op 40 meter ketting voor de volgende punten.
• Als er net op de plek waar je anker erin moet een bult met maar 4 meter water is zet je toch die 40 meter uit want die heeft je buurman ook uit. Ook: hoe ondieper het wordt hoe slechter die 6x regel werkt. Het gewicht vd ketting is immers afhankelijk van hoeveel ketting er uitstaat en dat gewicht vangt de rukken op. Wij zetten nooit minder dan 60 voet/20 meter uit, ook niet als het 2 meter diep is.
• Als er een andere boot ligt op de plek waar het anker erin moet, leg je het net achter die boot. De spatten van de plons mogen daar de kuip invliegen zolang het maar er achter is en niet net ernaast. Wij hebben al vaak wat vooruit moeten motoren terwijl we voor anker liggen zodat de achterbuurman het anker onder onze boot vandaan kon halen: niet netjes.
• Bij buren opzij blijf je minstens 40 meter vandaan (en dat staat los van de lengte ketting!). Als daar geen ruimte voor is, tuf je er eerst eens langs om te overleggen. Vaak weten ze een beter plekje en in ieder geval geven ze aan of ze er wel of geen probleem mee hebben als je zo dichtbij ankert.
• Net zoals we ons anker niet onder in de draaicirkel van de voorbuurman plaatsen zorgen we ervoor dat we zelf niet boven het anker van de achterbuurman komen.
• Voordat we op final approach gaan, geef ik het roer over aan Jose en ga voor het anker vast wat omlaag hangen, net los van de roller. Dat ijzer overboord zetten is mannenwerk maar nu verzeil ik al in de stijl . . .
• Als er Franse jachten gelijktijdig willen ankeren wachten ze tot jij op die final approach gaat en proberen dan op onverantwoorde wijze je plek in te pikken. Wij rammen ze gewoon.

Dan krijgen we de stijl. Af en toe kregen we de indruk dat men het stoer vindt om met de kont in de wind te ankeren. Ik weet dat single-handers dit graag doen en daar zijn goede redenen voor. Met 2 hands aan boord vinden wij dat echter stom. Later begreep ik dat dit zo geleerd wordt... met het omwaaien van de boeg wordt het anker gezet... Wij kunnen het daar niet mee eens zijn ook al omdat dit op een drukke ankerplaats zelfs tot botsingen kan leiden. Op onze final approach stuurt Jose recht in de wind of maakt korte zijwaarste correcties op mijn aanwijzingen om zo snel mogelijk weer recht in de wind te sturen. Hoe dichterbij "de plek" we komen, hoe langzamer we gaan. Na een paar uur oefenen kun je zelfs bij veel wind zowat pas op de plaats met de neus in de wind blijven liggen door op het juiste moment dmv roer en een stoot gas correcties te geven. Daar is gevoel bij nodig want als de kop gaat omwaaien is het al te laat. Dat is vaak het moment waarop men dan maar besluit snel het anker te laten vallen (anders moet er een rondje gevaren worden en een nieuwe poging gedaan worden terwijl iedereen kijkt!) zodat je te ver naar achteren komt te liggen en het alsnog opnieuw moet. Oefenen dus bij lekker veel wind en gewoon dat rondje draaien als het misgaat. Ik kijk voorop naar de bodem welke met een beetje geluk goed te zien is en kies een mooi plekje zand uit. Ik wijs dat aan zodat Jose een laatste correctie doet. Als de boeg dan boven dat plekje deinst laat ik het anker vallen. Vallen, op de vrijloop dus en niet electrisch omlaag. Binnen no-time klapt onze 80 Kg Bruce een flinke put op precies dat plekje zodat hij snel zal ingraven. Het geweld en kabaal waarmee de ketting overboord gesleurd wordt zorgt ervoor dat nu echt iedereen naar ons kijkt. Tegelijk is Jose volop in actie om de kop in de wind te houden. We moeten nu immers achteruit en voor sturen is druk op het roer en dus vaart nodig. Die krijg je enkel door een forse klap achteruit te geven. De zgn. propwalk zet het achterschip dan opzij waardoor de boeg weg dreigt te waaien. Daar is de actie voor nodig: Jose geeft maximaal tegenroer wat begint te werken zodra er wat gang in komt. De kop waait wel wat om maar omdat we ook achteruit gaan en tegensturen wordt de controle nog net behouden. Ondertussen loopt de ketting vrij uit en tel ik de markers. Als we op 3x de diepte uit hebben staan draai ik de clutch/koppeling wat aan zodat de ketting al wat strak komt maar nog wel blijft uitlopen. Hierdoor komen we alweer beter met de kop op de wind te liggen. Jose geeft nog regelmatig een flinke klap achteruit en we hebben een flinke vaart achteruit waardoor het roer alweer in de middenstand staat. Dan blijft de motor in z'n vrij en als ik de 6x diepte marker uit de lier zie komen draai ik geleidelijk maar genadeloos de clutch vast. De ketting komt helemaal strak en kermt op het kettingwiel. Het anker wint en al snel trekt het gewicht van de ketting ons met een vaartje vooruit. Het anker is gezet, de spijker zit in de grond, maar voordat de borrels geschonken worden staat de motor alweer in het verzet achteruit om die voorwaartse beweging af te stoppen en weer aan de ketting te trekken. Als die strak komt wordt er steeds wat meer gas gegeven terwijl we op het oog peilingen doen tussen de wal en tussenliggende jachten om te zien of we niet krabben. Ook voel ik aan de ketting of die continue strak blijft staan. Als die schokt krabt het anker (over rotsen/koraal).  Dit achteruitslaan wordt tot een fors toerental opgevoerd, waarbij het schroefwater tot voor de boeg kolkt. Hoe hard we trekken hangt af van de bodem en ook dat leer je door ervaring. In diep zand moet het anker blijven houden zelfs bij vol achteruit; in blubber (soep) heeft het anker veel meer tijd nodig (een dag of wat) om ver genoeg te zakken tot in hardere modder dus trekken we zachter. Als we het lostrekken halen we de hele handel weer omhoog en kijken we wat er aan het anker hangt. Als dat een enorme kluit modder en/of klei is hebben we gewoon de bodem eruit gerukt en dus te hard getrokken. Als er gras aanzit (alles moet eraf voordat je het opnieuw kunt proberen) was het niet goed gezet en doen we het opnieuw. Gras is het vervelendste want de wortels beletten goed ingraven. Vooral een Bruce is daar gevoelig voor al maakt die 80 Kg en het systeem van de krater waar het anker inslaat dat wel weer goed (zware ankers zijn beter, zie de eerste tip). Het anker moet helemaal schoon voordat het opnieuw kan, anders zet het niet. Soms zit er rommel in als ankerkettingen (hopelijk niet van de buurman) of lijnen, dus gaan we die later opduiken om dat achtergelaten anker te "salvagen". Het toppunt was een grote steen die precies tussen de drie klauwen van de Bruce pastte. We horen dat iedereen dat wel eens meemaakt en het anker zet dan dus echt niet meer. Die steen eruit halen valt niet mee: te zwaar en te ver onder deknivo om het met de hand te doen en als je het anker op de roller trekt, valt het er niet uit want de roller blokkeert dat. Een pikhaak of hulp van de buurman in z'n dinghy zijn de enige opties.

Pas als het anker deze trek-proef heeft doorstaan worden de borrels ingeschonken. Daarna de zonnetent opzetten, dan het ankeren voltooien: de snubber wordt gezet en de ketting wordt in de stopper gestopt (?!). Zie de eerste tip over deze onderdelen. Als het water helder is en het flink waait wordt er met snorkeluitrusting nog even op het anker gedoken om het daar beneden te controleren. Kijken we meteen of het diner er rondzwemt.

De Franse charterboot stijl; De Fransen hebben een alternatieve en in hun visie, uiteraard betere methode: men vaart met een rotgang naar de plek waar je net op final approach zelf wilde ankeren. Bochten trekkend waarbij de zalingtips zowat het water raken, stoppen met een enorme zwarte rookwolk de bateau even af en donderen het mickey-mouse formaat Plastimo ankertje omlaag. Nog voordat de kop omwaait wordt de volledige 10 meter (!) ankerketting bovenop het anker gegooid zodat het goed de bodem in wordt gedrukt (het is immers maar 4 meter diep, dus 10 meter ketting is zat en al duur genoeg) en voordat de ketting strak komt is de voltallige bemanning al in de dinghy onderweg richting de kant, terwijl de vrouwen toch nog maar even snel een slipje aantrekken. Soms krijgt de "Captain" het nog voor elkaar om net voor het in de dinghy springen even overboord te gaan staan pissen en triomfantelijk het commentaar van alle buren aan te horen. Hij verstaat ze immers toch niet.
Nu zit je te lachen en wat een leuke grap is dit (behalve als je van Franse komaf bent... hoi Brigitte!) maar na een seizoentje cruisen in de Grenadines zul je ook naar de stootwillen grijpen bij het zien van de jolige driekleur op z'n kant en tot dezelfde conclusie komen. Als de cruisers (en soms dus ook Franse cruisers want die zijn er natuurlijk ook) die onbemande boot op drift dan met dinghies enteren en aan een mooring-bal van $30 per nacht knopen zullen ze al snel van piraterij beschuldigd worden en o ja, wie gaat die $30 betalen? Gelukkig verstaan we dan geen Frans en ook geen Engels-Frans.

Rollen; Een rollerige ankerplaats is geen pretje maar soms ontkomen we er niet aan. Op een onbetwiste eerste plaatst staat Chubb Cay in de Bahama's. Hier lagen we zo te rollen dat een sla-kom op de kuipvloer nog de sla verloor. Slapen was geen optie. De oplossing is dan een redelijk hopeloze poging om koffie te zetten en bij eerste licht wegwezen. Als het minder erg is zijn er een aantal mogelijkheden:

• Alle buren liggen op 1 anker, dus wij moeten dat ook. We kunnen nu een zgn. bridle naar het achterschip zetten, dat werkt als volgt: Neem een lijn minstens zo lang als het schip. Haal de ankerketting iets in zodat de spanning van de snubber af is en knoop een lus (paalsteek) in het uiteinde dat normaal op de kikker zit. Knoop hier de bootlengte lijn (paalsteek door paalsteek) aan en breng die lijn buiten alles langs naar een schootlier achter. Ga nu langzaam de ankerketting uitvieren. De boot gaat nu steeds meer dwars op de wind liggen. Hierdoor kun je de boeg recht in de deining ipv in de wind richten zodat het rollen stopt. Zet nu de extra snubber voor (je hebt er altijd 2) en regel de fijnafstelling met de schootlier. Natuurlijk komt er nu veel meer spanning op het anker want de windvangst wordt veel groter, maar cruisers hebben een anker 3 maten groter dan de rest dus dat kunnen we meestal wel aan. Er blijft wel altijd iemand aan boord. In geval van paniek moet de lijn van de schootlier losgegooid worden. Dat uiteinde gaat dan overboord als je niet heel hard ermee naar de boeg snelt. Als het overboord gaat en de andere kant zit enkel met de kettinghaak vast kun je de duikuitrusting weer tevoorschijn halen. Borg die haak dus met een lijntje of knoop een lange lijn direct aan de ketting met die knoop die niet verschuift (ken hem wel maar weet de naam niet ;-). Wij doen dat laatste.
• De buren liggen met een achteranker. Wij doen toch de bridle optie van het vorige punt want anders worden we moe. Als we (en dat doet elke cruiser) naar de wal gaan laten we de boot weer op de wind achter en dus lekker rollen. De katten hebben toch niet door dat wij dat zo regelen en de boot ligt veilig. Mocht de wind zo draaien dat we dicht bij een buurman met achteranker komen, dan is die aan boord en kan dat achter-anker wat uitvieren zodat het weer goedkomt. Overleg dat evt. voordat je de wal opgaat.
• Een lijn naar de wal. Zie daar die palmboom op het strand. Anker vlak voor het strand en breng zwem/dinghy de lange lijn naar de boom en regel alles zo dat de boeg in de golven wijst. Hou rekening met locals die de lijn willen jatten of uit baldadigheid doorsnijden. Als de boom er niet staat kun je een ankertje naar de wal roeien en in het strand begraven. Hopelijk heb je daar een licht Fortress anker voor zodat je niet te moe wordt zo vlak voor het happy hour. Begraaf het diep zodat de jattende locals niet begrijpen dat het aan die lijn zit die het zand ingaat. Je kunt het anker natuurlijk ook in het water net voor het strand begraven maar dat hebben ze vaak eerder door.
• De rocker stopper. Op de gok kochten wij een mooie doch dure versie van het merk Magma (van die bbq's). Dit zijn twee grote rvs platen welke scharnierend aan elkaar zijn bevestigd. Dit hang je mbv spi-boom of giek zo overboord dat het ingeklapt omlaag beweegt maar bij naar boven bewegen het spul uitklapt en zo het rollen dempt. Dit werkt verbazend goed. Wij konden een rol van 15 graden naar elke kant terugbrengen naar 5 graden de ene kant en 8 graden de andere kant... van 30 terug naar 13 graden! Zo'n apparaat aan elke kant moet nog veel beter gaan! Er zijn hier veel varianten van. Een simpele manier is de dinghy zo ophangen dat hij net drijft bij omlaag gaan en net los van het water komt de andere kant op. Dit effect is dan te versterken door de dinghy vol water te scheppen, maar het levert wel wat shockload op, dus een gespecialiseerd apparaat is de beste keus. Je hebt de dinghy immers nodig voor waar je de dinghy voor bij je hebt: naar happy hour, op de borrel bij de buren etc.

Stroom; Ankeren op stroom is simpel. Ipv in de wind sturen stuur je in de stroom en dat is het verhaal. Uiteraard hebben de cruisers grote zware ankers dus de extra krachten van de stroom zijn geen probleem. Wel kan het vervelend worden als we bijv. op een rivier liggen waar het tij keert zodat we telkens een 180 graden draai maken, met het risico dat dan het anker loskomt. In dat geval halen we de "Bermudan Moore" truc uit de doos. Na gewoon geankerd te zijn, laten we eerst de volledige ankerketting (of minstens de dubbele lengte van wat we uit hebben staan) uitvieren. Nu zetten we een extra anker overboord (een Fortress werkt nu goed want er wordt straks altijd naar dezelfde richting aan getrokken) en laten die lijn uitvieren terwijl we de ketting weer binnenhalen tot de normale lengte. Dan trekken we de 2e lijn strak en beleggen die op een voor-kikker. Met de ankerlier nog even flink trekken om het extra anker te zetten en dan laten we de zinkende lijn zover vieren dat hij ruim onder de kiel blijft. Als de lijn niet zinkend is maken we hem zinkend door er iets aan te knopen. Bij kerend tij zal de boot nu draaien zonder dat de kiel of roer achter de lijn blijft hangen en komen we op het andere anker te liggen. De boot verplaatst daarbij nauwelijks dus check of de buren ook zo geankerd liggen of ver genoeg van je vandaan liggen.

Storm; Storm is geen hurricane. Storm is gewoon erg harde wind en we willen een extra zekerheid aanbrengen dat we op de plek blijven liggen. Wij hebben die extra zekerheid al in het extra grote anker ingebouwd en vertrouwen daar op zodat we niet erg moe van het sjouwen met ankers worden. Als je van mening bent dat het toch nodig kan zijn dien je ruim voordat de storm er is maatregelen te treffen. Er is eigenlijk maar 1 goede oplossing mogelijk: twee ankers in tandem. Als het goed is heeft het hoofdanker aan de achterkant al een oog voor bevestiging van een neuringlijn (ankerboeitje). Die gebruiken we nooit want dinghies varen er dwars overheen en Franse charterboten denken dat het een mooringbal is en knopen de bateau er aan vast! (weer geen grap!) In dit geval gebruik je het wel. Haal dat stormanker tevoorschijn en zet het in elkaar op het voordek. Hopelijk is dit een lichtgewicht Fortress anker anders wordt je er moe van. Vervolgens zetten we daar met de juiste afmeting sluiting een lengte van 6 meter ketting aan waar we enkele van aan boord hebben (zie eerste tip). Aan de andere kant van de ketting zetten we losjes een sluiting waarvan we weten dat de pin door het gat voor de neuringlijn past. Nu gaan we ankerop en brengen het hoofdanker helemaal op de anker roller. De tandem koppelen we aan en we varen weer op final approach op "de plek" af. Dit extra anker dient nu op Franse wijze overboord gezet te worden (gooien dus) waarbij we erop letten dat de ketting er netjes achteraan gaat, dus nergens achter blijft hangen en nergens iets beschadigd en niet om het anker komt. Je kunt het ook hand over hand laten zakken maar dat wordt wat lastig op het laatste stukje ketting waarbij je dan de Franse methode toepast. Als je geen lichtgewicht Fortress gebruikt heb je tegen deze tijd al een hernia; Je kunt dat dan voorkomen door aan de achterkant van dit extra anker weer een lijn te binden van minstens 6 meter en daar een val aan te zetten. Je takelt dan het hele geval met ketting en al de lucht in en laat het ook weer zo overboord zakken totdat de ketting strak komt. De val kan er dan vanaf en een klein boeitje eraan. Ondertussen waait de kop al flink weg dus snel het hoofdanker omlaag en het ankeren voltooien alsof er 1 anker is. Extra hard trekken met de motor. Indien mogelijk dmv duiken de ankers checken. Het is belangrijk dat de Fortress goed ligt en niet onklaar is geraakt door een ketting om een klauw of gras/wier etc. Het hoeft niet volledig ingegraven te zijn maar wel een stuk.
De truc van de tandem is dat de houdkracht geen optelsom van beide ankers is maar een vermenigvuldiging. Het grote zware hoofdanker hoeft enkel maar de 6 meter ketting richting de Fortress op de bodem te houden zodat de kracht op de Fortress parallel aan de bodem is en niet schuin omhoog. De houdkracht van de Fortress is in die situatie welhaast oneindig. Ik had dacht ik al gezegd dat een grote Fortress erg handig is? Ook lig je aan 1 ketting en raakt er niets in de war en schavielen er geen ankerlijnen door. Wel kan de snubber doorschavielen dus in dit geval beide snubbers erop en evt. omwikkelen met doeken etc. Zet ze op verschillende kikkers. Toen wij de Jedi tijdens orkaanseizoen in Grenada achterlieten voor een korte vakantie in Holland, hadden we zelfs 4 snubbers: op elke voorkikker 1, op de ankerlier en zelfs een snubber om de mast geknoopt. Tijdens onze afwezigheid kwam Ivan in de vorm van een categorie 4 hurricane op bezoek met 120 knopen wind. Geen enkele lijn was gebroken.
Ophalen van de tandem... geen probleem. Haal de ketting naar binnen totdat deze verticaal naar beneden staat. Zet de ketting in de stopper en vaar met de motor beide ankers los. Als het hoofdanker los is kun je evt. meer ketting binnenhalen om daarna de Fortress los te varen. Breng het hoofdanker thuis op de roller en laat de buurman met dinghy het boeitje aangeven. Zet de val erop en takel anker met 6 meter ketting weer omhoog en terug op dek.

Hurricane; Meestal weet je al een week van tevoren dat er een hurricane aankomt. Je haalt dan geen extra ankers tevoorschijn maar gaat ankerop en vaart hard richting evenaar. Als er een grote hurricane op komst is, zal er vaak haast geen wind staan dus het is altijd zaak dat tijdens hurricaneseizoen de brandstoftanks vol zijn (ook van de dinghy, een harde les voor ons!). De hurricane "zuigt" namelijk al het weer op. Onze Ivan ervaring was in ons eerste jaar in de Caribbean. Grenada is veilig vertelde men ons. Maak niet dezelfde fout, niets is veilig, maar het veiligste is zuid-west richting Venezuela of voorbij Trinidad richting Guyana. Venezuela lijkt zinvoller; je kunt eerst naar Isla Margherita varen en als de orkaan dan nog steeds op je afkomt of lijkt te komen vaar je door naar de Golf van Carriacou, bijv. de Laguna Grande aldaar. Verderweg kun je je niet verstoppen of het moet in Guyana of zelfs Suriname zijn.
Als de hurricane al te dichtbij is of je bent niet weggegaan omdat hij langstrekt maar wel dichterbij dan plezierig, dan zijn er een aantal zaken die je niet moet doen:

• Ga niet met de boot de kant op. Het is daar een gekkenhuis en er is niet genoeg tijd om de boot daar veilig te stallen. Als je de boot voor het seizoen oplegt is dit wel de beste optie indien de werf de juiste voorzieningen heeft (heeft... niet als ze dat enkel zeggen te hebben. een hurricane is een verschrikkelijk geweld en er kan zomaar een meter van de grond waar je boot op staat wegspoelen... )
• Ga niet in een marina/jachthaven liggen. Dit klinkt aantrekkelijk en hun advertenties vertellen hoe veilig het daar is tijdens een hurricane. Na Ivan zagen wij bij twee marina's enkel nog mast-toppen boven water uitsteken en een stapel boten op de kant, maar een maand later stond die hurricane-veilige advertentie weer in de Compass krant. Alle wrakken waren nog geeneens geborgen!
• Ga niet in "het hurricane-hole" liggen. Dat doet iedereen, incl. de beroepsvaart en... jawel die charterjachten met mickey-mouse ankers (zonder vakantiegangers dit keer). Je wordt daar van alle kanten de bodem ingeramd of komt in de grote stapel terecht aan lagerwal.
• Blijf niet aan boord. Kruip weg in een veilig hol zoals een betonnen hotel.
• Ga geen stormfok aanslaan om daarbuiten de orkaan over je heen te laten komen. Ik hoor dit steeds weer, zelfs van ervaren cruisers. Die hebben dat uiteraard nooit echt gedaan. Het beste verhaal is dat als je het jacht potdicht afsluit dat je het dan overleefd. Het is gebouwd om te drijven etc. etc. Er waren vele jachten die potdicht waren afgesloten in Grenada. Van de jachten die van het anker gingen en naar buiten waaiden en het rif overleefden, is er GEEN EEN terug gevonden.

Wat je wel moet doen:

• Zoek een stille maar goede plek op. Het beste is diep genoeg water langs mangroves op een plek waar je de zee niet meer kunt zien. Zet alle ankers uit en bind iedere lijn tussen boot en de wal/mangroves. Maak er een spinnenweb van. Omwikkel alles met doeken waar het kan schavielen. Duw de kiel door de modder om op dat beste plekje te komen.
• Als de wal geen optie is vanwege rotsen, riffen etc. moet er geankerd worden. Het beste is om een hurricane mooring te creeren. Je hebt daar naast de standaardspullen nog een zware stalen ring of supergrote sluiting voor nodig. Haal het hoofdanker van de ketting en zet in plaats daarvan die ring eraan. Vanaf die ring breng je kettingen met ankers in alle richtingen uit, plus lijnen naar de wal zoveel je kunt. Vervolgens zet je zoveel mogelijk ketting uit waarbij je voor elke windrichting vrij van de wal of obstructie blijft. Zet minstens 4 snubbers op die ketting met doeken omwikkeld en minstens eentje om de mast(voet) geknoopt.
• Bovendeks alles zoveel mogelijk strippen. Alles eraf, incl. de vallen, gieken enz. Kun je zelf de mast strijken?? doen! Bimini's, buiskappen, zeereling, dinghy, alles naar binnen. Als de dinghy niet naar binnen kan hier langs de wal een mooi plekje voor zoeken en mbv. leeg laten lopen / water/stenen/zand afzinken en heel goed die plek onthouden. Ook nog vastbinden aan een boom, ingegraven ankertje etc.
• Benedendeks alles potdicht. Ook die afsluiter waar je niet bijkunt. Sla er van buitenaf maar proppen in. Als je begint te stikken is het goed, tijd om van boord te gaan.
• Nu de buren helpen. Als die losslaan heb je grote kans dat ze je rammen. Het is dus eigenbelang om daar te helpen.
• Neem alle belangrijke papieren, water, drank, medicijntas, noodsignalen, wapens, zaklampen, aanstekers, lucifers, blikvoer (openers) etc. mee om minstens 3 dagen op te kunnen leven. Er is geen water, geen electriciteit dus ook geen licht, geen telefoon, geen dokter of ziekenhuis, geen kerk (ingestort etc.), geen open winkels, de wegen zijn zelfs te voet haast niet begaanbaar, geen politie enz. Je kunt geen water opvangen want de regen is een white-out: alles verstuifd en wat over de grond stroomt is zwaar vervuild met olie of erger. De dagen na de hurricane is het bloedheet, geen wind, geen regen. De wapens (al is het maar een flare-gun) zijn om jezelf en de omgeving te beschermen tegen de plunderaars. Het duurt niet lang voordat zij de wapens van (Amerikaanse) jachten te pakken hebben. Je moet gewoon pepperspray/mace aan boord hebben plus een kapmes (machete). Wij zijn uiteindelijk uit Grenada gevlucht vanwege de plunderaars en menige cruiser-vriend heeft er voor z'n leven of z'n bezittingen gevochten. Na deze ervaring hebben wij in Venezuela een riot-gun (officieel, nieuw met documentatie) gekocht. Vuur nooit een flaregun af op een plunderaar binnen in je boot. Die flare ontbrandt pas als hij van z'n T-shirt is teruggeketst (hij heeft geen schrammetje) op de salonbank zodat die goed in de fik gaat en je grote kans hebt dat de boot afbrandt.
• Als de boot na de hurricane in orde is: meteen midden in de baai voor anker gaan en weer aan boord gaan wonen. Samen met de andere cruisers en de lokale bevolking die om de cruisers heen leeft (taxichauffeurs, bootboys etc.) de beveiliging regelen in de vorm van nachtwacht/patrouille etc. Ondanks dit alles hebben we niet kunnen voorkomen dat de boot van goede vrienden die door de orkaan op de kant gezet was zes maal (!) geplunderd is. Er was geen eten/drinken gejat; wel elke radio, alle gereedschap enz. De flessen orange juice waren over de banken leeggegoten enz. Die vrienden zaten bij ons aan boord (we leken wel een YMCA) en we lagen 50 meter van hun boot vandaan.
• Van zeer groot belang is dan een goede generator, watermaker en wasmachine. En brandstof, ook voor de dinghy en propaangas. Je hebt dan alles wat men aan de wal niet heeft. Onze wasmachine en watermaker draaiden minimaal 8 uur per dag en de blije gezichten als een stapel modder weer als bruikbare kleding uit de machine kwam zijn onvergetelijk. Hygiene is erg belangrijk want enge ziektes kunnen de kop opsteken.

Na de hurricane is elke cruiser in shock. Wij waren dat niet omdat we een paar dagen na de hurricane per vliegtuig terugkwamen (wat niet mocht maar uiteindelijk toch lukte). Voor we het wisten was er een 24-uurs uitgaansverbod en trokken de hordes plunderaars van gestrand jacht naar gestrand jacht. Overal hoor je schoten. De politie plunderde eerder dan het tuig. Anarchie in de minst aangename vorm. Wij gingen helpen met de distributie van voedsel etc. Dat zullen we niet meer doen als we nog eens in zo'n situatie terecht komen want je moet eerst voor jezelf zorgen. Er is niemand die jou komt helpen als je hulp nodig hebt (vaak ook niet door cruisers want veel mensen in die shocktoestand denken enkel nog aan zichzelf). Als blanke Hollander heb je de verkeerde kleur. Als gekleurde Hollander heb je het al helemaal op je geweten en al snel de "verrader". Ook de lokale bevolking is in shock dus neem dat alles met een vaatje zout. Natuurlijk waren er ook mooie dankbare momenten; er zijn overal goede mensen. Als je zelf de zaak op orde hebt kun je het beste anderen die daar niet om vragen helpen. Die hebben de hulp vaak het hardste nodig. Het tuig regeert echter, staat op de voorgrond en een Mad Max film is er niets bij.

Vandaar het allereerste advies bij naderende kans op een hurricane: vaar zo hard mogelijk richting evenaar voor het te laat is! Gelukkig maken de meeste cruisers het nooit mee. Wij nu 1 keer maar "Hurricane Leia" heeft er al 6 meegemaakt waarbij twee keer haar boot gezonken is!

Met deze tip sluit ik het hoofdstuk "Ankeren" af. Dit zijn de eerste twee tips want voor anker liggen doe je als cruiser 99% van de tijd. De volgende tip zal over de dinghy gaan.

Ciao!
Nick.